کدام فناوری برای شبکههای تاسیساتی امروز مناسبتر است؟
شناسایی دقیق مسیر لولهها و کابلهای مدفون در شبکههای تاسیساتی شهری یکی از مهمترین نیازهای پروژههای عمرانی، تعمیرات، مدیریت داراییها و جلوگیری از خسارتهای سنگین ناشی از حفاری اشتباه است. در سالهای اخیر تحولات بزرگی در تکنولوژیهای لولهیابی الکترومغناطیسی (EM)، صوتی/هیدرولیکی مانند LT-Sonic و راداری (GPR) اتفاق افتاده است؛ بهگونهای که پیمانکاران و مدیران شبکه امروز با یک پرسش اساسی مواجهاند:
دستگاههای جدید لوله یاب را باید بر مبنای دقت انتخاب کرد یا هزینه؟
پاسخ این سؤال به نوع شبکه، جنس لوله، عمق، شرایط محیطی و نوع پروژه بستگی دارد. در این مقاله مکانیسمها، قابلیتها، مزایا و محدودیتهای نسلهای جدید لولهیابها را بررسی و مقایسه میکنیم.
-
لوله یاب و کابل یاب های الکترومغناطیسی (EM): انتخاب شماره یک برای خطوط فلزی
لوله یابهای الکترومغناطیسی همچنان قویترین و دقیقترین ابزار برای یافتن:
- لولههای فولادی آب
- خطوط گاز، نفت و میعانات نفتی
- کابلهای برق
- کابلهای مخابرات مسی و فیبر نوری
- شیرخطها، اتصالات و مسیرهای فلزی فرعی
هستند. اما نسل جدید این دستگاهها وارد سطح تازهای از دقت، سهولت استفاده و قابلیتهای تحلیلی شدهاند.
نسل جدید EM — مولتی توان (Multi-Power) و مولتی فرکانس (Multi-Frequency)
در گذشته لوله یابها معمولاً با یک یا دو فرکانس کار میکردند؛ اما سیستمهای جدید دارای:
✔️ فرکانسهای پایین (برای دنبالکردن مسیرهای بلند و عمیق)
✔️ فرکانسهای متوسط (برای موقعیتیابی دقیق)
✔️ فرکانسهای بالا (برای محیطهای پرنویز و نقاط پیچیده شهری)
هستند.
مولتی پاور نیز امکان تزریق سیگنال با توانهای مختلف را فراهم میکند؛ این یعنی:
- نفوذ بهتر در لولههای قدیمی
- کارایی بیشتر در خاکهای سخت و سنگی
- عملکرد پایدار در فواصل بلند
- قابلیت ردیابی نقاط با مقاومت الکتریکی بالا
مزیت مهم:
نسل جدید محصولات شرکت فرآیند ارقام پرداز هر دو ویژگی فوق را همزمان دارند و آنها را به یکی از کاملترین سیستمهای لولهیابی داخلی برای خطوط فلزی تبدیل کردهاند.
قابلیت جهتیابی پیشرفته (Compass Sensor) و نمایش مسیر دقیق
گیرندههای جدید EM مجهز به سنسور قطبنما (Compass) هستند. این قابلیت باعث میشود:
- جهت سیگنال لوله به اپراتور نشان داده شود
- احتمال اشتباه در مسیرهای پیچیده کاهش یابد
- تجربه کاربری سریعتر و دقیقتر شود
این ویژگی در مدلهای جدید شرکت ارقام پرداز نیز وجود دارد و کار لوله یابی در شهرهای بزرگ را بسیار سادهتر میکند.
ریموت کنترل فرستنده (Tx Remote Control)
در نسل جدید لوله یاب کابل یاب های خطوط فلزی با تکنولوژی EM، اپراتور میتواند:
- فرکانس فرستنده
- توان خروجی
- حالت کاری
را تغییر دهد.
مزیت: صرفهجویی بسیار زیاد در زمان و جلوگیری از رفتوآمدهای اضافی—ویژه پروژههای طولانی و محیطهای شهری.
اندازهگیری امپدانس خط (Line Impedance Measurement)
قابلیتی که تنها در دستگاههای رده پیشرفته دیده میشود.
با اندازه گیری امپدانس خط، اپراتور میتواند:
- سالم بودن یا قطع بودن بخشهایی از لوله
- وجود اتصالات پنهان
- احتمال خوردگی یا جداشدگی
- وجود انشعابات ناخواسته
- یا مسیرهای موازی فلزی
را تشخیص دهد.
این ابزار عملاً یک «تشخیص سلامت خط» است و در مدلهای جدید شرکت ارقام پرداز تعبیه شده است.
اپلیکیشن پیشرفته Utility Path Logger – ثبت مسیرتاسیسات
یکی از جذابترین تفاوتهای نسل جدید، ارائه اپلیکیشنهای حرفهای است:
- ثبت مسیر لوله روی نقشه
- ذخیره دادهها در GIS
- اتصال بلوتوث
- ذخیره تاریخچه پروژه
- خروجی CSV / KML / KMZ
- یادداشتگذاری در نقاط خاص
اپلیکیشن Utility Path Logger در محصولات شرکت ارقام پرداز نیز دقیقاً همین کار را انجام میدهد و تبدیل EM Locator به یک سیستم نقشهبرداری تاسیسات زیرسطحی را ممکن میکند. در واقع کاربر قادر است بطور همزمان آشکارسازی انجام دهد و همزمان تهیه نقشه ازبیلت کند.
-
برای خطوط غیر فلزی آب : LT-Sonic مسیریاب خطوط لوله آب با تکنولوژی آکوستیک
لولههای پلیاتیلن (PE)، PVC، پلیکا و فاضلابی رسانایی الکتریکی ندارند و با EM قابل ردیابی نیستند.
LT-Sonic یکی از جدیدترین نسلهای فناوری یافتن مسیر لولههای فلزی و غیر فلزی آب است که با ترکیب: پالس هیدرولیکی، ارتعاش صوتی، تحلیل سیگنال در سطح زمین مسیر لوله را آشکار میکند.
LT-Sonic به ویژه در موارد زیر عالی عمل میکند:
- لولههای غیرفلزی با قطر کم
- انشعابات اشتراکی
- لولههای خانگی و تجاری
- مناطق فاقد Tracer Wire
- شبکههایی که نقشههای قدیمی ندارند
این فناوری دقت بالایی را بدون نیاز به اتصال مستقیم به خط فلزی ارائه میدهد و در ایران با کیفیت بالا توسط فرآیند ارقام پرداز تولید و عرضه شده است.
3- فناوری راداری GPR — بهترین روش برای لولههای غیر فلزی مدفون در عمق
وقتی لولهها ، کابل ها و تاسیسات و کانال ها در عمق زیاد یا زیر سطوح آسفالت، سنگی، بتن قرار داشته باشند، تنها گزینه واقعی GPR است. ویژگیهای نسل جدید GPR:، آنتن دو فرکانسه (Dual Frequency Antenna) همزمان دو فرکانس برای عمق زیاد و جزئیات سطحی ارسال میشود.
تکنولوژی EsT – Equalized Scrambled Technology
فناوری اختصاصی IDS GeoRadar که بر روی محصولا شرکت لایکا DS4000 ارائه شده است:
- نسبت سیگنال به نویز را بالا میبرد
- بازتابهای ضعیف را تقویت میکند
- و امکان تشخیص دقیق لولههای PE و PVC را فراهم میکند
این تکنولوژی در مدلهای پرچمدار جهان مانند DS4000 وجود دارد؛ دستگاهی که شرکت ارقام پرداز آن را به عنوان یکی از معتبرترین تامینکنندگان GPR کشور ایران عرضه میکند.
دقت بالاتر یا هزینه کمتر؟ کدام یک انتخاب بهتر است؟
پاسخ کوتاه: بسته به جنس لوله و نوع پروژه هر سه فناوری نقش خاصی دارند.
| توضیح | بهترین انتخاب | نوع شبکه |
| دقیقترین و سریعترین روش | EM Multi-Power Multi-Frequency | لولههای فلزی |
| بدون نیاز به فلز، اجرای ساده | LT-Sonic | لولههای غیرفلزی آب کمعمق |
| تنها گزینه واقعی برای عمق و زمین سخت | GPR Dual-Frequency + EsT | لولههای غیرفلزی عمیق |
| ثبت مسیر، خروجی KML/CSV/KMZ | تکنولوژی EM + اپلیکیشن ثبت مسیر تاسیسات | پروژههای GIS محور |
| بهترین نتایج در محیطهای شلوغ | ترکیب EM + GPR | خطوط پیچیده شهری |
جمعبندی
نسل جدید دستگاههای لوله یاب کابل یاب (آشکارسازهای تاسیسات زیرسطحی) نهتنها دقت بالاتر دارند، بلکه امکانات هوشمندتری نیز ارائه میدهند.
از لوله یاب الکترومغناطیسی EMهای مولتیفرکانس و مولتیپاور گرفته تا LT-Sonic برای خطوط غیرفلزی و GPR های دوفرکانسه با فناوری EsT، انتخاب درست به نوع شبکه و عمق لوله بستگی دارد.
شرکت فرآیند ارقام پرداز بهعنوان یکی از پیشروترین تولیدکنندگان و تأمینکنندگان تجهیزات زیرسطحی در ایران، امروز مجموعهای از کاملترین فناوریهای لولهیابی را برای پروژههای شهری، صنعتی و انتقال ارائه میدهد.
شرکت فرآیند ارقام پرداز (دانش بنیان)
تولید کننده آشکارسازهای زیرسطحی و ابزار دقیق تاسیسات
پیشرو و رهبر صنعت آشکارسازی زیرسطحی ایران
021-57812
021-88909577







