هزینه‌های پنهان فناوری عملیاتی قدیمی (Legacy OT)

هزینه‌های پنهان فناوری عملیاتی قدیمی (Legacy OT) در صنعت آب و فاضلاب

نویسندگان: فون رادمنیک، پیت پرسیوالو و دیوید ویلکاسون ، گردآوری و ترجمه: واحد آموزش های تخصصی شرکت فرآیند ارقام پرداز (دانش بنیان)

فناوری عملیاتی یا Operational Technology (OT)  قلب تپنده شرکت‌های آب و فاضلاب است. این سیستم‌ها با اتصال افراد، تجهیزات و فرآیندها، امکان بهره‌برداری ایمن، پایدار و کارآمد از شبکه‌های آب و فاضلاب را فراهم می‌کنند. سامانه‌های اتوماسیون مدرن از SCADA  تا سیستم‌های کنترل صنعتی (ICS) نه‌تنها تولید آب سالم و تصفیه فاضلاب را ممکن می‌سازند، بلکه تاب‌آوری شبکه را افزایش داده و شرکت‌ها را در مسیر انطباق با قوانین سخت‌گیرانه همراهی می‌کنند.

برای بسیاری از مدیران و اپراتورها، OT  همان «دوست وفادار» است؛ چرا که بخش مهمی از چالش‌های روزمره را برطرف می‌کند.
اما پشت این ظاهر آرام، یک واقعیت دشوار پنهان شده است:

بسیاری از شرکت‌های آب در چرخه بی‌پایان ارتقاء سیستم‌های قدیمی گیر افتاده‌اند — بدون اینکه ریشه مشکل را حل کنند.
برای مطالعه بیشتر در مورد دستگاه نشت یاب کلیک کنید.

 

دو ریسک اساسی معمولاً نادیده گرفته می‌شود:

1. فناوری‌های از رده خارج  (Obsolete Technologies)
2. هزینه‌های پنهان نگهداشت و ادامه کار  Legacy OT

این مقاله با نگاهی حرفه‌ای به این چالش‌ها نشان می‌دهد چگونه می‌توان با یک برنامه‌ریزی هوشمندانه از دام OTهای قدیمی خارج شد، بدون اینکه مجبور شوید کل سیستم را از ابتدا بازسازی کنید.

برای مطالعه بیشتر در مورد دستگاه نشت یاب کلیک کنید.

 

وقتی ارتقای سیستم‌های آب در «گذشته» گیر می‌کند

در بسیاری از پروژه‌های نوسازی، شرکت‌ها نسخه قدیمی SCADA یا ICS را با نسخه‌ای جدیدتر—but functionally identical—جایگزین می‌کنند.

به‌عنوان مثال:

یک شرکت آب، سیستم کنترل دهه ۱۹۹۰ خود را ارتقا داد؛ اما مجدداً همان معماری، همان قابلیت‌ها و همان محدودیت‌ها حفظ شد.

این سیستم‌ها در زمان خود ارزشمند بودند؛ زمانی که OT فقط نقش کنترل سطحی و ایزوله را برعهده داشت و هیچ ارتباطی با سایر بخش‌های سازمان نداشت. اما امروز:

• OT باید با سامانه‌های سازمانی یکپارچه شود
• داده‌های بلادرنگ تولید کند
• دسترسی امن از راه دور فراهم کند
• و با استانداردهای امنیت سایبری هماهنگ باشد

برای مطالعه بیشتر در مورد دستگاه نشت یاب کلیک کنید.

با این حال، شرکت‌هایی که به دلیل کمبود بودجه یا نیروی متخصص، ارتقا را تنها به شکل «جایگزینی مشابه» انجام می‌دهند، عملاً خود را در نسل بعدی محدودیت‌ها گرفتار می‌کنند.

تشبیه دقی:

خرید یک تویوتا کرولای صفر کیلومتر مدل ۱۹۸۵، نو اما فاقد هرگونه فناوری مدرن، ایمنی جدید یا اتصال دیجیتال.

همین اتفاق برای بسیاری از ارتقاهای SCADA/ICS می‌افتد.

مهم‌ترین هزینه پنهان Legacy OT: چرخه عمر واقعی

بسیاری از شرکت‌های آب تنها بر CAPEX  (هزینه اولیه سرمایه) تمرکز می‌کنند. در ظاهر، ادامه کار با سیستم قدیمی ارزان‌تر است.
اما واقعیت دقیقاً برعکس است.

برای مطالعه بیشتر در مورد دستگاه نشت یاب کلیک کنید.

Legacy OT در بلندمدت هزینه‌های سنگینی تحمیل می‌کند:

• نگهداری دوره‌ای پرهزینه
• وصله‌های امنیتی (Security Patches)
• هزینه لایسنس و به‌روزرسانی نرم‌افزار
• خرابی‌های مکرر سخت‌افزار
• افزایش هزینه‌های امنیت سایبری
• عدم سازگاری با سیستم‌های جدید

نمونه واقعی:

در شهر سن‌دیگو، یک پروژه نوسازی OT که سیستم‌های قدیمی را با یک پلتفرم یکپارچه جایگزین کرد:

• ۲۰ برابر بازگشت سرمایه (ROI) ایجاد کرد
• هزینه چرخه عمر را کاهش داد
• دید عملیاتی و کارایی را افزایش داد

مشکل اصلی این است که برخی شرکت‌ها OT را مثل خرید یک لوله آب یا میلگرد فرض می‌کنند، چیزی که ۵۰ سال کار می‌کند.
اما OT شبیه یک گوشی هوشمند است:

سریع تغییر می‌کند، باید به‌روزرسانی شود و عمر مفید محدود دارد.

چگونه باید برای فناوری عملیاتی برنامه‌ریزی کرد؟

مسیر درست با سه اصل شروع می‌شود:

1. برنامه‌ریزی هدفمند و آینده‌محور

OT یک خرید کوتاه‌مدت نیست.

یک استراتژی ۱۵ ساله است.

اهداف کلیدی:

• افزایش تاب‌آوری
• کاهش هزینه چرخه عمر
• ارتقای دید عملیاتی
• یکپارچه‌سازی داده‌ها در کل سازمان

۲. مدل سرمایه‌گذاری مبتنی بر چرخه عمر  (Lifecycle-Based Investing)

این مدل شامل:

• ارتقاهای مرحله‌ای
• آموزش اپراتورها
• قراردادهای پشتیبانی بلندمدت
• مدیریت دارایی دیجیتال

۳. معماری باز  (Open Architecture)

به‌منظور:

• جلوگیری از قفل تأمین‌کننده  (Vendor Lock-in)
• افزایش قابلیت ادغام با سامانه‌های آینده
• امکان توسعه بدون تغییر کامل زیرساخت

۴. امنیت سایبری یکپارچه از روز اول

بر اساس استانداردهای NIST Cybersecurity Framework، امنیت باید بخشی از طراحی اولیه باشدnot an add-on.

۵. آموزش، شبیه‌سازی و آماده‌سازی اپراتورها

در بسیاری از شکست‌های OT، مشکل اصلی «فناوری» نیست،بلکه «کاربری» است.
سرمایه‌گذاری در آموزش، بهره‌وری بلندمدت را تضمین می‌کند.

نمونه‌های موفق ارتقای OT

شهرهایی مانند:

• San Diego
• San Francisco
• Great Lakes Water Authority

با اتخاذ معماری باز و نگاه چرخه عمر، به ROI بسیار بالا (حتی +۲۰ برابر) دست یافته‌اند.

انتخاب بهترین مسیر برای نوسازی OT: نسخه واحد وجود ندارد

بهترین راه‌حل برای هر شرکت وابسته است به:

• وضعیت کنونی سیستم
• سطح مهارت تیم
• اهداف ۱۰ تا ۱۵ سال آینده
• نوع شبکه آب و ریسک‌های عملیاتی

پرسش‌های کلیدی:

• این سیستم چه قابلیت‌هایی باید داشته باشد که اکنون ندارد؟
• پشتیبانی آن در ۱۵ سال آینده چگونه خواهد بود؟
• چه ریسک‌هایی امروز قابل قبول هستند، اما در آینده نه؟
• چطور می‌توان هزینه چرخه عمر را کاهش داد؟

نتیجه‌گیری: نوسازی OT مساوی است با آینده‌پذیری صنعت آب

نوسازی OT فقط تعویض تجهیزات نیست؛ بلکه ایجاد یک بستر هوشمند، تاب‌آور و قابل توسعه برای دهه‌های آینده است.

با برنامه‌ریزی صحیح، معماری باز و سرمایه‌گذاری چرخه عمر، یک شرکت آب می‌تواند:

• ریسک‌های عملیاتی را کاهش دهد
• هزینه‌ها را مدیریت کند
• بهره‌وری را افزایش دهد
• و برای آینده دیجیتال آماده شود

نویسندگان: فون رادمَنیک، پیت پرسیوالو، و دیوید ویلکاسون

ترجمه: واحد آموزش های تخصصی شرکت فرآیند ارقام پرداز (دانش بنیان)

شرکت فرآیند ارقام پرداز (دانش بنیان)

تولید کننده آشکارسازهای زیرسطحی و ابزار دقیق تاسیسات

پیشرو و رهبر صنعت آشکارسازی زیرسطحی ایران

www.fap-company.com

sales@fap-company.com

021-57812

021-88909577